Veel mensen schrikken wanneer ze horen dat er sprake is van artrose. Termen als "slijtage", "versleten gewricht" of "bot-op-bot" roepen al snel het beeld op dat het alleen maar achteruit kan gaan. Eigenlijk wel logisch dus dat veel mensen voorzichtiger worden en beweging gaan vermijden.
Toch weten we inmiddels dat dit vaak niet de beste aanpak is. Sterker nog: juist bij artrose is blijven bewegen één van de belangrijkste onderdelen van de behandeling.
Wat is artrose eigenlijk?
Artrose is een verandering van een gewricht die ontstaat naarmate we ouder worden. Het kraakbeen verandert, maar ook het bot, kapsel en de omliggende structuren passen zich aan.
Dat klinkt misschien zorgwekkend, maar deze veranderingen horen voor een groot deel bij het ouder worden. Uit onderzoek weten we dat veel mensen artrose op een scan hebben, zonder dat zij klachten ervaren.
Met andere woorden: artrose en pijn zijn niet automatisch hetzelfde.
Meer slijtage betekent niet automatisch meer pijn
Veel mensen denken dat pijn een directe maat is voor hoeveel slijtage er aanwezig is. In de praktijk blijkt die relatie verrassend zwak.
Sommige mensen hebben duidelijke artrose op een röntgenfoto en functioneren prima. Anderen hebben relatief weinig zichtbare veranderingen, maar ervaren veel klachten.
Dat komt doordat pijn door veel meer factoren wordt beïnvloed dan alleen de staat van een gewricht. Ook slaap, stress, conditie, spierkracht, herstelvermogen en vertrouwen in bewegen spelen een rol.
De valkuil van minder bewegen
Wanneer bewegen pijnlijk wordt, is het logisch dat je het gewricht wat gaat ontzien. Op korte termijn voelt dat natuurlijk prettig, want het scheelt pijn.
Als je echter langdurig minder gaat bewegen, dan gebeuren er ook andere dingen:
- spierkracht neemt af
- conditie gaat achteruit
- gewrichten worden stijver
- dagelijkse activiteiten kosten meer energie
- het vertrouwen in bewegen neemt af
Daardoor kan het lijken alsof de artrose erger wordt, terwijl het eigenlijk de belastbaarheid van het lichaam is die verder afneemt.
Waarom bewegen juist helpt
Gewrichten zijn gemaakt om te bewegen. Door te bewegen worden voedingsstoffen die in het gewrichtsvocht zitten verspreidt over alle oppervlaken van het gewricht. Dit smeert letterlijk het gewricht en voedt het kraakbeen. Beweging helpt daarbij ook de spieren sterk te houden. Sterke spieren ondersteunen op hun beurt het gewricht en vangen een deel van de belasting op.
Daarnaast heeft bewegen een positief effect op pijn, conditie, slaap en algehele gezondheid. Dat betekent niet dat je door de pijn heen moet blijven gaan, maar wel dat het vaak beter is om activiteiten aan te passen dan volledig te stoppen.
Krachttraining en artrose
Misschien wel het grootste misverstand rondom artrose is dat krachttraining slecht zou zijn voor een gewricht. Vaak wordt gedacht dat een zware belasting klachten zou verergeren, maar het tegenovergestelde blijkt waar.
Uit wetenschappelijk onderzoek weten we dat krachttraining één van de meest effectieve behandelingen is bij artrose van bijvoorbeeld de knie of heup. Door spieren sterker te maken, wordt het gewricht beter ondersteund en nemen pijn en beperkingen vaak af.
Het doel is daarbij niet om zo zwaar mogelijk te trainen, maar om geleidelijk op te bouwen op een manier die past bij jouw situatie.
Wat kun je zelf doen?
Bij artrose zijn een aantal dingen vaak zinvol:
- blijf dagelijks bewegen
- wissel belasting en herstel af
- bouw activiteiten geleidelijk op
- werk aan spierkracht
- kijk naar wat je wél kunt doen
- verwacht geen perfecte dagen, maar vooruitgang over tijd
Kleine stappen maken op de lange termijn vaak een groot verschil.
Wat kan fysiotherapie toevoegen?
In onze praktijk zien we regelmatig mensen die door een diagnose artrose onzeker zijn geworden over bewegen. Vaak is de angst voor verdere slijtage groter dan nodig.
Samen kijken we naar wat jouw lichaam aankan, welke activiteiten belangrijk voor je zijn en hoe we je belastbaarheid weer kunnen vergroten. Dat doen we niet door het gewricht alleen maar te ontzien, maar door het stap voor stap sterker en belastbaarder te maken. We zien namelijk dat mensen hier écht mee opknappen.
Wil je ook actief aan de slag om te kunnen blijven doen wat je het liefste doet? Neem dan contact met ons op via het contactformulier, of bel naar 0118- 714 714 om een afspraak te maken.